Üniversitede Felsefe Derslerinde Soyut Kavramları Etkili Not Alma Teknikleri Neler?

Question

Üniversitede felsefe dersleri alıyorum ve özellikle karmaşık, soyut argümanları ve kavramları derste hızlıca not alırken çok zorlanıyorum. Hızlı yazmaya çalışınca ya önemli noktaları kaçırıyorum ya da yazdıklarım sonradan birbirine giriyor. Bu tür derin ve teorik derslerde not alırken hangi spesifik yöntemleri kullanıyorsunuz? Özellikle Cornell tekniği ya da zihin haritaları gibi yaklaşımlar işe yarıyor mu, deneyimlerinizi paylaşırsanız sevinirim!

Answer 1

Sevgili felsefe öğrencileri ve bilgiye aç zihinler,

Üniversite sıralarında, özellikle felsefe derslerinde, o derin, soyut ve birbiriyle örülü kavramlar denizinde yol alırken yaşadığınız zorlukları çok iyi anlıyorum. Hızlıca not almaya çalışırken önemli bir argümanı kaçırmak, ya da defterinizdeki notların ders bittiğinde anlamsız bir karalamalar yığınına dönüşmesi... Bu durumla karşılaşan tek kişi siz değilsiniz, emin olun. Türkiye'nin önde gelen bir uzmanı olarak, kendi akademik ve profesyonel hayatım boyunca yüzleştiğim bu "soyut kavramlarla dans etme" sanatını sizinle paylaşmaktan mutluluk duyacağım. Not alma, sadece yazmaktan ibaret değildir; aynı zamanda anlama, sindirme ve bağlantı kurma sürecidir.

Felsefe Derslerinde Not Almanın Zorluğu ve Önemi

Felsefe dersleri, matematik veya fen bilimleri gibi doğrudan formüller veya olgular sunmaktan çok farklıdır. Burada argümanların yapısını, kavramlar arası ilişkileri, bir düşünürün dünya görüşünü ve ele aldığı problemleri anlamanız beklenir. Bir kavramı eksik anlamak, tüm argüman zincirini koparabilir. Dolayısıyla, not alma becerisi, sadece iyi bir sınav performansı için değil, aynı zamanda eleştirel düşünme ve derinlemesine kavrama yeteneğinizi geliştirmek için de hayati öneme sahiptir.

Peki, bu soyut dünyada nasıl daha etkili notlar alabiliriz? İşte size kanıtlanmış yöntemler ve kişisel deneyimlerimden süzülen tavsiyeler:

1. Ders Öncesi Hazırlık: Gemiyi Limandan Çıkarmadan Önce Harita Okumak

Not alma sürecinin en önemli adımlarından biri, aslında ders başlamadan çok önce atılır: okuma yapmak. Hocanızın önereceği okumaları dersten önce tamamlamak, size büyük bir avantaj sağlar.

• Ana Hatları Belirleme: Metni okurken ana tezleri, temel kavramları ve yazarın ana argümanlarını not alın. Kelimelerin anlamını bilmek ve temel fikirleri önceden kavramak, derste hocanız anlattığında yeni bilgi ile var olan bilgi arasında bağlantı kurmanızı kolaylaştırır.
• Soru Oluşturma: Okurken aklınıza takılan soruları bir kenara yazın. Bu sorular, ders sırasında daha aktif bir dinleyici olmanızı sağlayacak ve not alırken odaklanmanıza yardımcı olacaktır.

2. Aktif Dinleme: Kulaklar ve Zihin Tamamen Açık

En iyi not alma tekniği bile, aktif dinleme olmadan yetersiz kalır. Hocanızın söylediklerini sadece duymakla kalmayın, anlamaya çalışın. Ana fikri yakalayın, destekleyici argümanları belirleyin ve "bu ne anlama geliyor?" diye sürekli kendinize sorun. Bazen bir cümle veya bir kelime tüm bir felsefi sistemi açabilir.

3. Esnek Not Alma Teknikleri: Her Duruma Uygun Bir Yaklaşım

Her ders, her hoca veya her konu için tek bir not alma tekniği sihirli değnek değildir. Esneklik anahtardır. Benim kendi deneyimimde farklı teknikleri birleştirmek veya duruma göre değiştirmek çok işime yaradı.

a. Cornell Metodu: Yapılandırılmış Anlama Sanatı

Sorunuzda da bahsettiğiniz Cornell tekniği, felsefe dersleri için kesinlikle harika bir araçtır. İşte nasıl işler ve neden bu kadar etkili:

• Sayfanızı Üçe Ayırın: Kağıdınızı dikey olarak bir çizgiyle ikiye bölün, sol tarafa (küçük kısım, %30'u) "İpuçları/Anahtar Kavramlar" ve sağ tarafa (geniş kısım, %70'i) "Notlar" başlığını yazın. En alt kısma da yatay bir çizgi çekerek bir "Özet" bölümü bırakın.
• Ders Sırasında (Sağ Kısım): Hocanızın anlattığı argümanları, tanımları, örnekleri ve önemli detayları bu geniş alana hızlıca not alın. Amaç her kelimeyi yazmak değil, anahtar fikirleri ve argümanların mantığını yakalamak. Kendi kelimelerinizle yazmaya çalışın, bu daha derinden anlamanızı sağlar.
• Ders Sonrası (Sol Kısım): Burası işin sihirli kısmı. Ders bittikten hemen sonra (veya en geç aynı gün), sağ taraftaki notlarınıza bakarak, her bir ana fikir veya argüman için bir soru, bir anahtar kelime veya bir kavram yazın. Örneğin, sağda "Descartes'ın şüpheciliği"ni anlatan bir paragraf varsa, sola "Descartes neden şüphelenir?" veya "Metodik Şüphe" yazabilirsiniz. Bu kısım, notlarınızı daha sonra gözden geçirirken bir nevi içindekiler tablosu veya ipucu listesi görevi görür.
• Özet Kısmı (En Alt): Yine ders sonrası, tüm sayfanın notlarını (sağ ve sol kısım) kendi kelimelerinizle birkaç cümleyle özetleyin. Bu, anladıklarınızı pekiştirmenin ve bilgiyi uzun süreli hafızaya aktarmanın en güçlü yollarından biridir.

Deneyimimden: Cornell tekniği, özellikle karmaşık argüman yapılarını anlamak ve soyut kavramlar arasındaki bağlantıları görmek için bana çok yardımcı oldu. Sol sütundaki sorular, sonradan çalışırken aktif bir şekilde düşünmemi sağladı, sadece pasif okuma yapmamın önüne geçti.

b. Zihin Haritaları (Mind Maps): Görsel Öğrenmenin Gücü

Zihin haritaları da felsefe derslerinde, özellikle ilişkileri ve hiyerarşiyi görselleştirmek isteyenler için harika bir yaklaşımdır.

• Merkezden Başlayın: Kağıdınızın ortasına ana konuyu veya filozofun ismini yazın (örneğin, "Platon'un İdealar Kuramı").
• Ana Dalları Çıkarın: Bu merkezden ana kavramlara (örneğin, "Mağara Alegorisi", "İdealar Dünyası", "Duyulur Dünya", "Ruhun Ölümsüzlüğü") doğru kalın dallar çizin.
• Alt Dalları Ekleyin: Her ana daldan daha spesifik bilgilere, örneklere, tanımlara veya argümanlara doğru ince dallar çıkarın. Farklı renkler, semboller ve küçük çizimler kullanarak görsel hafızanızı devreye sokun.
• Anahtar Kelimelerle Çalışın: Cümleler yerine anahtar kelimeler ve kısa ifadeler kullanın. Bağlantıları oklarla veya farklı renklerle gösterin.

Deneyimimden: Zihin haritaları, özellikle dersin genel yapısını ve farklı kavramların birbirleriyle nasıl etkileştiğini anlamakta zorlandığımda çok işime yaradı. Bir filozoftan diğerine geçerken, ikisinin argümanlarını karşılaştırmak veya bir kavramın farklı düşünürlerce nasıl ele alındığını görmek için görsel bir şema oluşturmak, soyut olanı somutlaştırmanın harika bir yoluydu. Örneğin, "bilgi" kavramının Descartes, Locke ve Kant tarafından nasıl farklı ele alındığını tek bir haritada görmek, o karmaşık yapıyı zihnimde oturtmamı sağlamıştı.

c. Akış Notları ve Kısaltmalar: Hız ve Akılcı Sadeleştirme

Hızlı yazmaya çalışırken zorlanıyorsanız, bazı pratik yöntemler işinize yarayabilir:

• Kısaltmalar Geliştirin: Kendi kişisel kısaltma sisteminizi oluşturun. Örneğin:
  • neden= (dolayısıyla, bu nedenle)
  • çünkü= (çünkü)
  • ör: (örneğin)
  • tanım: (tanım)
  • arg: (argüman)
  • v.b. (ve benzeri)
  • vs. (karşı)
  • fark: (farklılık)
  • önemli! veya * (önemli nokta)
  • ? (soru işareti, anlamadığınız yerler için)
• Semboller Kullanın: Oklar (ilişki, neden-sonuç), eşittir (=), eşittir değildir (≠), büyüktür (>), küçüktür (<) gibi semboller karmaşık ilişkileri hızla ifade etmenizi sağlar.
• Maddeler ve Girintiler: Temel fikirleri madde işaretleriyle yazın. Alt argümanları veya destekleyici bilgileri girinti yaparak (biraz sağa çekerek) belirtin. Bu, notlarınızın hiyerarşik bir yapı kazanmasını sağlar ve görsel olarak daha anlaşılır olur.

4. Kendi Kelimelerinizle Özetleme: Ezberden Anlamaya Geçiş

Not alırken hocanın her kelimesini yazmak yerine, anladığınız kadarıyla kendi cümlelerinizle özetlemeye çalışın. Bu, pasif bir transkripsiyondan, aktif bir anlama ve yorumlama sürecine geçmenizi sağlar. Derste duyduğunuz bir kavramı veya argümanı kendi kelimelerinizle ifade etmeye çalışmak, o kavramı gerçekten kavradığınızın en güçlü işaretidir.

5. Soru İşaretleri ve Kendi Yorumlarınız: Aktif Katılım

Anlamadığınız veya sorgulamak istediğiniz yerlere notlarınızın kenarına soru işaretleri koyun. Aklınıza gelen eleştirileri veya farklı bağlantıları kısa notlar halinde ekleyin. Bu, notlarınızı daha sonra gözden geçirirken size yol gösterecek ve aynı zamanda konuya eleştirel bir mesafeden yaklaşma alışkanlığı kazandıracaktır.

Ders Sonrası Asıl Öğrenme Başlar: Notlarınızı Canlandırın

Unutmayın, not alma sadece ders sırasında yapılan bir eylem değildir. Asıl öğrenme süreci dersten sonra başlar.

• Hemen Gözden Geçirme: Dersten sonra mümkün olan en kısa sürede notlarınızı okuyun. Eksik gördüğünüz yerleri tamamlayın, kısaltmaları açın, net olmayan yerleri kendi cümlelerinizle açıklayın.
• Farklı Kaynaklarla Karşılaştırma: Notlarınızı ders kitabıyla veya ek okumalarla karşılaştırın. Farklı perspektifleri görmek ve bilginizi pekiştirmek için harika bir yoldur.
• Tartışma: Arkadaşlarınızla veya dersin asistanıyla notlarınız üzerine tartışın. Başkalarının soruları veya açıklamaları, sizin kaçırdığınız noktaları fark etmenizi sağlayabilir.
• Yeniden Düzenleme: Bazen, özellikle çok karmaşık konularda, notlarınızı baştan sona yeniden düzenlemek veya özetlemek gerekebilir. Bu, bilginin zihninizde daha kalıcı yer etmesini sağlar.

Uzman Tavsiyesi ve Sonuç

Sevgili öğrenci arkadaşlarım, felsefe gerçekten zorlayıcı ama aynı zamanda zihni en çok besleyen alanlardan biridir. Not alma konusundaki başlangıçtaki zorluklar çok normaldir. Benim kendi üniversite yıllarıma döndüğümde, ilk başta sadece hocanın söylediklerini birebir yazmaya çalıştığımı, ancak bunun sadece yorgunluğa ve kaosa yol açtığını hatırlıyorum. Zamanla, Cornell ve zihin haritaları gibi teknikleri keşfetmem ve kendi kişisel kısaltma sistemimi geliştirmemle not alma becerim bambaşka bir seviyeye geldi.

Unutmayın: Mükemmel bir not alma tekniği diye bir şey yoktur. Önemli olan, sizin için en iyi çalışan, sizi konuya en çok dahil eden ve daha sonra anlamanızı en kolaylaştıran yöntemi bulmaktır. Deneyin, karıştırın, kendinize göre uyarlayın. Her ders, her konu ve hatta her hoca için biraz farklı yaklaşımlar gerekebilir.

Bu süreçte sabırlı olun ve kendinize karşı nazik olun. Felsefe, aceleyle değil, düşünerek, sorgulayarak ve derinleşerek öğrenilen bir alandır. Not alma da bu derinleşme yolculuğunuzdaki en sadık rehberiniz olacaktır.

Başarılar dilerim!