Mera Kekliği Avında Genç Ferma Köpeği Kuşu Erken Kaldırmaması İçin Ne Yapılır?

Question

Geçen hafta merada avdaydık, Drahthaar'ım Sefa 1.5 yaşında, fena da çalışmıyor aslında. Ama bazen keklik kokusunu alır almaz heyecandan hemen kuşu kaldırıveriyor, fermayı tam oturtamıyoruz. Tecrübeli avcı abilerimden bu durumu düzeltmek için özel eğitim taktikleri veya saha ipuçları var mı merak ediyorum. Özellikle rüzgarlı havalarda bu sorun daha da belirginleşiyor.

Answer 1

Merhaba avcı dostum,

Drahthaar'ınız Sefa'nın 1.5 yaşında olmasına rağmen gösterdiği bu performans takdire şayan. Keklik avında genç bir ferma köpeğinin karşılaştığı bu erken kuş kaldırma sorunu, aslında pek çok tecrübeli avcının da zaman zaman yüzleştiği, ancak doğru yaklaşımlarla üstesinden gelinebilecek bir durumdur. Senin bu kaygın, Sefa'nın potansiyelini daha da yukarı taşımak istemenden kaynaklanıyor ve bu harika bir şey!

Yıllardır bu güzel dostlarımızla mera tecrübeleri biriktirmiş, pek çok genç köpeğin eğitim sürecine şahitlik etmiş birisi olarak, Sefa'nın yaşadığı bu durumu çok iyi anlıyorum. Özellikle Drahthaar gibi yüksek av içgüdüsüne sahip ırklarda, kokuyu alır almaz duyulan heyecan bazen fermayı tam oturtmadan kuşu kaldırmaya neden olabilir. Özellikle de o efsanevi mera kekliği kokusu söz konusu olduğunda! Gelin, bu durumu nasıl yönetebileceğimize, Sefa'nın daha sağlam bir ferma oturtması için neler yapabileceğimize derinlemesine bir göz atalım.

Köpeğim Neden Kuşu Erken Kaldırır? Sefa'yı Anlamak

Sefa'nın yaşadığı bu durumun temelinde yatan birkaç ana neden vardır:

1. Gençlik Heyecanı ve Tecrübesizlik: 1.5 yaş, bir av köpeği için hala öğrenme ve gelişme dönemidir. Tıpkı bir ergen gibi, Sefa da enerjisi yüksek, av arzusu tavan yapmış durumda. Keklik kokusu, onun için adeta bir "tetikleyici" görevi görüyor ve bu yoğun kokuya karşı kendini tam olarak kontrol edemiyor. Kuşun orada olduğunu biliyor ama henüz o an durması gerektiğini ve avcısını beklemesi gerektiğini tam olarak içselleştirememiş.
2. Kuşun Davranışı: Keklikler, özellikle merada, avcı ve köpekten haberdar olduklarında bazen koşarak uzaklaşma eğilimi gösterirler. Bu da köpeğin "kuş kaçıyor!" düşüncesiyle daha erken hamle yapmasına neden olabilir.
3. Rüzgarın Etkisi: Sorunda özellikle bahsettiğin rüzgarlı havalar, bu durumu daha da karmaşık hale getirir.
   • Koku Yoğunluğu: Rüzgar, koku partiküllerini çok daha uzaklara ve yoğun bir şekilde taşıyabilir. Bu durum, Sefa'nın kokuyu daha erken ve daha yoğun hissetmesine, dolayısıyla daha çabuk heyecanlanmasına neden olur.
   • Yanlış Algı: Rüzgarda koku "dağınık" gelebilir, köpeğin tam olarak kaynağını tespit etmesini zorlaştırabilir. Bu belirsizlik de onu daha "hevesli" ve erken hamle yapmaya itebilir.
   • Kuşun Kalkanı: Rüzgarın hışırtısı, kuşun kanat sesini gizleyebilir ya da köpeğin sesli uyarılarını (örneğin patır patır adımlarını) duymasını zorlaştırabilir, böylece kuş da daha geç ve aniden kalkabilir.

Temel Ferma Eğitimi: Sağlam Bir Zemin Oluşturmak

Sefa'nın temel itaat eğitiminin iyi olduğunu varsayarak, fermayı güçlendirmek için birkaç adımı gözden geçirelim:

1. "Dur" ve "Bekle" Komutunun Kusursuzluğu

Sefa'nın "dur" ve "bekle" komutlarına her koşulda, dikkat dağıtıcı unsurlar varken bile kesinlikle uyması gerekir. Bu komutları evde, bahçede, farklı arazilerde, hatta diğer köpekler varken bile defalarca pratik edin. Av esnasında bu komutlara sarsılmaz bir bağlılık, ferma anında hayati önem taşır. Komutu verdiğinizde Sefa'nın anında donakalması ve siz izin verene kadar kıpırdamaması esas olmalı.

2. Yapay Kuş veya Güvercinle Kontrollü Çalışma

Bu, erken kuş kaldırma sorununu çözmek için en etkili yöntemlerden biridir.

• Güvercinle Başlangıç: Bir güvercini (kanatlarını bağlayarak veya uzun, hafif bir iple kontrol altında tutarak) kısa otluk bir alana bırakın. Sefa kokuyu aldığında, henüz fermayı bozmadan veya kuşu kaldırmadan "Dur!" komutunu verin. Köpeği fiziksel olarak durdurun, hatta gerekirse ensesinden veya kalçasından hafifçe tutarak hareketsiz kalmasını sağlayın. O anki duruşunu ödüllendirin. Kuş kalktıktan sonra bile onu bir süre "bekle" komutunda tutmaya çalışın.
• Kablolu Fırlatıcı (Launcher) Kullanımı: Bu, işi bir üst seviyeye taşır. Yem olarak kullandığınız bir bıldırcını veya güvercini fırlatıcıya yerleştirin. Sefa kokuya girdiğinde, fermasını oturtmasını bekleyin. Eğer ferma sağlam ve bekleyişi düzgünse, komutunuzla kuşu fırlatıcıdan kaldırın ve Sefa'nın "bekle" komutunda kalarak kuşu takip etmesini sağlayın. Bu, ona fermanın sonucunun aslında kuşu getirmek olduğunu, ancak doğru zamanda olduğunu öğretir. Eğer erkenden hamle yaparsa, kuşu kaldırmayın ve durumu düzeltin. Asla kuşu erken kalkan bir köpeğe ödül olarak vermeyin.

Saha İpuçları ve İleri Eğitim Teknikleri

Mera koşullarında Sefa'nın bu alışkanlığını değiştirmek için daha spesifik taktikler uygulayabiliriz:

1. Uzun Tasma (Check Cord) Kullanımı: Benim Favorim!

Bu, genç köpek eğitiminde benim en vazgeçilmez aracımdır. 10-15 metrelik ince ama sağlam bir ipi (check cord) Sefa'nın tasmasına takın.

• Kokuyu Aldığında Kontrol: Sefa merada kokuya girdiğinde, özellikle rüzgarlı havada burnunu havaya kaldırıp hızlandığını hissettiğiniz an, ipin ucunu yavaşça yere basın veya hafifçe çekerek onu yavaşlatın. "Yavaş", "Aheste" gibi bir komutla adımlarını küçültmesini sağlayın.
• Fermayı Oturtma: Koku kaynağına yaklaştığında ve fermayı oturttuğunda, ipi hafif gergin tutmaya devam edin. Eğer erken atılım yapmaya kalkarsa, iple ona nazik ama kararlı bir uyarı verin ve "Dur!" komutunu yineleyin.
• Gerçek Bir Anı: Genç köpeğim Yaman ile ilk mera kekliği avlarımda, Yaman da Sefa gibi aşırı heyecanlıydı. Boynundaki o 15 metrelik ip, benim için bir cankurtaran oldu. Kokuya girdiğinde ipin ucunu yere basıp onu yavaşlatır, fermasını tam oturtana kadar beklerdim. Birkaç denemeden sonra, ipin fiziksel kontrolü olmadan bile o 'yavaşlama' ve 'durma' anını içselleştirmeye başladı. İp, ona ne yapması gerektiğini fiziksel olarak öğretmenin en nazik yoluydu.

2. Rüzgarı Lehine Çevirmek

Sefa'nın rüzgarlı havalardaki problemine özel çözümler:

• Rüzgara Karşı Avlanma: Mümkünse avlanırken Sefa'yı rüzgara karşı çalıştırın. Rüzgar, kekliğin kokusunu size doğru taşıyacağı için, Sefa kokuyu daha erken ve daha net alacaktır. Bu, ona fermasını oturtmak için daha fazla zaman tanır. Rüzgar arkadan estiğinde, kuşun kokusunu ancak çok yaklaştığında alır ve bu da erken atılım riskini artırır.
• Rüzgarın Yönü ve Yoğunluğu: Rüzgarın yönünü ve şiddetini sürekli takip edin. Çok sert rüzgarlı günlerde, eğitimi daha az rüzgarlı alanlarda yapmayı veya daha kısa sürelerle çalışmayı tercih edebilirsiniz. Rüzgarın sesinin kuşu nasıl etkilediğini de gözlemleyin; bazen kuşlar, rüzgar sesi yüzünden köpekten daha geç haberdar olabilirler.

3. Av Arkadaşının Desteği

• İki Kişiyle Çalışma: Mümkünse bir av arkadaşınızla ava çıkın. Biriniz Sefa ile önden giderken, diğeriniz iple veya komutlarla onu arkadan destekleyebilir. Sefa fermayı oturttuğunda, ikinci avcı yavaşça kuşun üzerine yürüyerek kaldırma işlemini yapabilirken, ilk avcı Sefa'yı "bekle" komutunda tutar.

4. Sabır ve Tekrar: Anahtar Kelimeler

• Her Av Bir Eğitimdir: Unutmayın ki her mera avı, Sefa için yeni bir öğrenme fırsatıdır. Her fermayı doğru yönetmek, onun hafızasına kazınacaktır.
• Asla Cezalandırma Değil: Eğer Sefa erken kuş kaldırırsa, asla ona bağırmayın, kızmayın veya fiziksel ceza vermeyin. Bu sadece onu korkutur ve av motivasyonunu düşürür. Onun yerine, sakin bir şekilde "Hayır" diyerek onu geri çağırın, durumu düzeltin ve bir sonraki seferde doğru davranışı pekiştirmeye odaklanın.

Olumlu Pekiştirme ve Motivasyon

Sefa doğru fermayı oturtup avcısını beklediğinde, onu cömertçe ödüllendirin.

• Sözlü Övgü: "Aferin Sefa!", "Harikasın oğlum!" gibi coşkulu sözlerle onu kutlayın.
• Fiziksel Ödül: Başını okşayın, patilerini sevin.
• Yemek Ödülü: Küçük, lezzetli bir mama parçası verebilirsiniz.
• Kuşu Getirme (Sonrasında): Eğer fermayı başarılı bir şekilde oturtup kuşun kalkmasını beklemişse, vurulan kuşu ona getirterek bu zinciri tamamlamasına izin verin. Bu, onun için en büyük ödüldür.

Sefa Özelinde Birkaç Ek Not

Sefa'nın 1.5 yaşında olması, onun hala şekillendirilebilir olduğu anlamına gelir. Drahthaarlar zeki, öğrenmeye açık ve av güdüsü yüksek köpeklerdir. Sefa'nın "fena çalışmıyor" olması, zaten iyi bir temeli olduğunu gösterir. Bu da demektir ki, yukarıdaki teknikleri sabırla ve tutarlı bir şekilde uyguladığınızda, kısa sürede büyük ilerleme kaydedeceksiniz.

Unutmayın, bir av köpeğiyle kurulan bağ ve eğitim süreci, avın kendisi kadar keyifli ve değerlidir. Her başarılı ferma, sizin ve Sefa arasındaki iletişimin, güvenin ve ortak paylaşılan tutkunun bir göstergesidir. Sefa'nın o muhteşem keklik kokusunu alıp da dimdik, taş kesmiş gibi beklediği anlar, tüm emeklerinizin karşılığı olacak.

Bu yolculukta başarılar dilerim. Sefa ile nice güzel avlara!