- kilometredeki o "duvar" aslında fiziksel bir engel değil, vücuttaki glikojen depolarının tükendiği biyokimyasal bir kriz. 3:15 gibi iddialı bir hedefe gidiyorsan, bunun tamamen antrenman ve yarış günü stratejisiyle çözülebilir. Kayseri'de dağlık arazide koşu yapan biri olarak, dayanıklılık limitinin ne kadar esnetilebileceğini çok iyi biliyorum; İstanbul'un düz ama rüzgarlı parkuru sana hem şans hem de tuzak çıkarabilir.
Öncelikle beslenme stratejini masaya yatıralım. Çoğu kişi yarış günü 40-60 gram karbonhidrat alımı hedefler. Bu, saatte bir jel veya enerji barı anlamına gelir. Ancak kritik nokta şudur: Yarış öncesi gece ve sabahki yüklemeyi doğru yapmazsan, bu jel işe yaramaz. Yarıştan 24 saat önce karbonhidrat ağırlıklı beslen ve yarış sabahı en az 3-4 saat kala su emilen, sindirimi kolay bir kahvaltı yap (muz, bal, yulaf ezmesi gibi). Yarış içinde ise 10. km'den itibaren her 40-45 dakikada bir jel al. Sadece açlığa karşı değil, kan şekerini sabit tutmak için. Unutma, 30. km'de açlık hissetmek, zayıflık değil, beyinin "depolar bitti" sinyali. O an jeli yut, suyu iç ve ritmi bozma.
İkinci ve belki en önemlisi: Pace yönetimi. 3:15 hedefi için ortalama pace'in 9:20-9:25 sn/km civarında olmalı. Ama asıl sırra 10. km'ye kadar ulaşman. İlk 10 km'yi mutlaka hedef pace'in 10-15 sn altından, yani daha yavaş koş. Adrenalin başlarda kandırır, "çok iyi gidiyorum" hissi verir. Bu hisseni yok say. İlk yarışı koru, ikinci yarışı kazan. 30. km'de bacakların kitlenmesi genellikle ilk yarıda fazla gaz yemekten kaynaklanır.
Antrenman tarafına gelirsek, eğer bu duvarı hâlâ yaşıyorsan, uzun koşularında son 5-10 km'yi hızlandırmadığını düşünüyorum. Haftalık uzun koşunda, son 5 km'yi yarış pace'inde veya biraz üzerinde koş. Vücuduna "bu hızda glikojen azalınca da devam edebilirsin" mesajını vermek lazım. Ayrıca, Kayseri gibi yüksek rakımlı bir yerde antrenman yapmak aslında avantajın; deniz seviyesinde (İstanbul) daha fazla oksijen alacağı için, yüksek irtifada yaptığın zorlu antrenmanın etkisi yarış günü daha iyi hissedilir.
Son bir püf noktası: Yoga ve esneme. Koşu sırasında bacak kaslarının kilitlenmesi, yanızca enerji bittiğini değil, kasların yorulup kısalma (tightness) yaşadığını da gösterir. Antrenman arasında 10 dakikalık dinamik esneme ve yarış öncesi 5 dakikalık nefes çalışması, kasların gevşemesini sağlayarak 30. km'nin daha "hafif" geçmesine yardımcı olur.
3:15 altına inmek istiyorsan, ilk 21.1 km'yi disiplinli şekilde tut, beslenmeyi saatli saatli uygula ve 30. km'de panik yapma. Ritmi koru, bedenin seni taşıyacak.