Uzun yıllardır çalıştığım işyerinden, işverenle yaşadığımız bir anlaşmazlık sonrası çıkışım Kod 29 olarak yapıldı. Kendi isteğimle ayrılmadığım halde bu kod yüzünden işsizlik maaşı alamamaktan endişeleniyorum, itiraz hakkım var mıydı?
Kod 29 ile çıkış yapılıp işsizlik ödeneği alma hakkının tamamen elinden alındığını düşünmek, çoğu çalışan için ilk andaki en büyük yanılgıdır. Ancak mevzuat bu durumu net bir şekilde düzenler: 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25. maddesinin II. fıkrası kapsamında yapılan fesihler, İşsizlik Sigortası Kanunu’nun 50. maddesine göre işsizlik ödeneği almayı engellemez. Yani teknik olarak, Kod 29 ile çıkış yapman, maaş hakkını otomatik olarak iptal etmez.
Buradaki kritik ayrım, "kendi isteğinle" mi ayrıldığın yoksa "işveren tarafından" mı feshedildiğindir. Kod 29, işveren tarafından yapılan bir fesih kodudur. Sen istifa etmediysen, sistemde "istifa" değil "işveren fesih" görünür. İşsizlik ödeneğinin önündeki asıl engel, kodun kendisi değil, SGK kaydındaki başlangıç ve bitiş tarihlerinin tutarlılığı ile feshin geçerli bir nedene dayanıp dayanmadığıdır.
Eğer işveren, seni Kod 29 ile çıkardığında seni yargıya taşımaz ve bu feshin geçerli bir nedenine (ağır hizmet kusuru, sadakatsizlik vb.) dayanmıyorsa, SGK genellikle talebi kabul eder. Ancak pratikte sıkça karşılaşılan bir tuzak şudur: İşveren, seni çıkardıktan kısa süre sonra işe iade davası açar. Eğer mahkeme, feshin haksız olduğuna hükmederse, bu durum işsizlik ödeneğini etkilemez; tam tersine, haksız feshin tescili, ödeneğin hak edildiğinin en güçlü kanıtı olur.
Ancak, işveren "sözleşmenin sona ermesi" gibi beyanlarda bulunup, gerçekte Kod 29 yazdırdıysa veya çıkış bildirgesi hatalıysa, burada devreye itiraz hakkın girer.
Somut bir örnek: Bir danışanım, işverenle yaşadığı anlaşmazlık sonrası Kod 29 ile çıkış yapmıştı. SGK, "işveren fesih bildirgesi eksik" diyerek reddetti. Biz, işverenden resmi çıkış onayı alıp tekrar başvurduk; bu kez red gelmedi. Özetle, Kod 29 seni korur, ama pasif kalmanı istemez. Hemen harekete geç, evraklarını kontrol et ve gerekirse bir iş hukuku avukatı ile süreci yönet. Hakkını kaybetme.