Bihruz Bey’in sığlığı, yalnızca 19. yüzyılın bir anısındaki donuk bir figür değil; günümüzün en çarpıcı sosyal dinamiklerinden biri olarak hâlâ taze ve yakıcı bir gerçeklik taşıyor. Recaizade Mahmut Ekrem’in çizdiği bu tip, yüzeysel tüketim kültürünün, kimlik bunalımının ve "gösterge değeri"nin peşine düşmenin en net edebi karşılığını oluşturur. Bihruz’un arabaya, kıyafete ve jargona takıntısı, bugün Instagram’da takipçi sayısı, lüks marka gösterişi veya "influencer" olma hevesiyle birebir örtüşür. Sığlığın özü, sahip olunan şeyin kendisi değil, o şeyin toplumsal statüdeki yansımasıdır. Bihruz Bey, arabayı sürmeyi bilmediği hâlde arabanın kendisini bir kimlik şemsiyesi olarak kullanır; biz de bugün, içi boş bir kariyeri veya sahte bir yaşam tarzını, dışarıdan bakıldığında "başarı" gibi göründüğü için savunuruz.
Bu karakterin yaratılma amacı, salt eleştirmek değil, zaman ötesi bir ayna tutmaktır. Edebiyat, toplumsal yara yerlerini derinlemesine kazıyarak okuyucuya "sen de bu aynada kendini görmüyor musun?" sorusunu sordurur. Mahmut Ekrem, Batılılaşma sürecindeki kaotik geçiş dönemini hicvederken aslında insan doğasındaki evrensel bir zaafı hedef alır: Diğerlerinin onayına bağımlı olan özsaygı. Bihruz’un trajedisi, kendi değerini dışarıdan gelen gözlerle ölçmesidir. Günümüzde de tükettiğimiz içerikler, giydiğimiz markalar ve paylaştığımız anlar, aslında kendi değerimizden değil, başkalarının bizi nasıl göreceğinden besleniyorsa, Bihruz Bey’in hayaleti hâlâ omzumuza oturuyor demektir.
Pratikte bu durumu fark etmenin en iyi yolu, "tüketim" ile "kullanım" arasındaki farkı sorgulamaktır. Bir nesneyi veya bir davranışı, gerçekten severek ve işlevsel olarak mı yapıyorsunuz, yoksa sadece "yapan biri" gibi görünmek için mi? Örneğin, bir kitap okumak yerine sadece kitap kapaklarını fotoğraf çekmek, Bihruz’un araba kullanmak yerine sadece arabaya binip poz vermesinin dijital çağdaki yansımasıdır. Edebiyat bize bu karakterleri sunarken, bizi yargılamadan önce öz-yargıya davet eder. Bihruz Bey güncel mi? Evet, çünkü sığlığın kaynağı olan "gösteriş ihtiyacı" ve "kimlik güvensizliği", teknoloji değişse de insan psikolojisinde asla değişmeyecek bir sabittir.