Ameliyat Sonrası Beklenmedik Komplikasyonlar: Hekim Kusuru Nasıl Belirlenir?

Question

Merhaba arkadaşlar, bir yakınımın başına gelen talihsiz bir durumla ilgili danışmak istiyorum. Küçük bir ameliyat sonrası beklenmedik ve durumu kötüleştiren komplikasyonlar yaşandı. Bu gibi durumlarda doktorun veya hastanenin sorumluluğu ne zaman başlar, kusur tespiti nasıl yapılır ve biz mağdurlar olarak hukuken neler yapabiliriz çok merak ediyorum?

Answer 1

Ameliyat sonrası yaşanan beklenmedik komplikasyonlar, ne yazık ki tıbbın doğasında olan, öngörülebilen veya öngörülemeyen risklerdir. Ancak her komplikasyon, hekim kusuru anlamına gelmez. Hekim kusurunun belirlenmesindeki temel ölçüt, hekimin o anki tıp biliminin gereklerine (lex artis) uygun davranıp davranmadığıdır.

Hekim Kusurunun Temel Kriterleri

Bir hekimin kusurlu sayılabilmesi için aşağıdaki durumların oluşması gerekir:

1. Lex Artis'e Aykırılık: Hekimin, tıp biliminin genel kabul görmüş ilke ve standartlarına uygun davranmaması, mevcut bilgi ve becerilerini yeterince kullanmaması. Örneğin, basit bir enfeksiyon belirtisini göz ardı etmesi veya standart bir ameliyat tekniğini hatalı uygulaması.
2. Özen Yükümlülüğünün İhlali: Ortalama bilgi ve beceriye sahip, dikkatli bir hekimden beklenen özeni göstermemesi. Bu, teşhis, tedavi planlaması, cerrahi uygulama veya ameliyat sonrası takip süreçlerinin herhangi bir aşamasında meydana gelebilir.
3. Aydınlatma ve Onam Yükümlülüğünün İhlali: Hekimin, hastayı ameliyatın riskleri, alternatif tedavi yöntemleri ve olası komplikasyonlar hakkında yeterli ve anlaşılır şekilde aydınlatmaması ve hastanın özgür iradesiyle onamını (iznini) almaması. Eğer bir komplikasyon hakkında hasta hiç bilgilendirilmediyse ve bu bilgilendirme eksikliği zarara yol açtıysa, bu da kusur olarak değerlendirilebilir.

Kusur Tespiti Süreci Nasıl Yapılır?

Kusur tespiti son derece teknik ve detaylı bir süreçtir. Bu süreç genellikle şu adımları içerir:

1. Tıbbi Kayıtların Toplanması: Kusur araştırmasının bel kemiğidir. Yakınında yaşanan durumu tüm detaylarıyla içeren hasta dosyasının, epikrizlerin, ameliyat notlarının, tetkik sonuçlarının (röntgen, MR, kan testleri vb.), konsültasyon raporlarının ve hemşire gözlem formlarının eksiksiz temin edilmesi gerekir. Bu kayıtlar, hekimin neyi, ne zaman, nasıl yaptığını gösteren bir yol haritasıdır.
2. Uzman Bilirkişi İncelemesi: Eldeki tüm tıbbi kayıtlar, alanında uzman hekimlerden oluşan bir kurul tarafından incelenir. Bu incelemeyi genellikle Adli Tıp Kurumu ya da üniversite tıp fakültelerinin ilgili ana bilim dallarından oluşturulan heyetler yapar. Bilirkişiler, hekimin uyguladığı tedavi yöntemini, ameliyat sürecini ve ameliyat sonrası takibi lex artis kuralları çerçevesinde değerlendirir.
3. İlliyet Bağı (Neden-Sonuç İlişkisi) Kurulması: En kritik noktalardan biri, hekimin kusurlu eylemi veya ihmali ile yaşanan komplikasyon/zarar arasında doğrudan bir illiyet bağı kurulabilmesidir. Yani, komplikasyonun hekimin kusurlu davranışından kaynaklandığı kesin olarak gösterilebilmelidir. Eğer komplikasyon tıbbi bir zorunluluktan veya öngörülemeyen bir durumdan kaynaklanmışsa, kusurdan söz etmek zordur.

Tecrübelerime göre, bu süreçte en büyük zorluklardan biri, tıbbi kayıtların eksik veya hatalı tutulmuş olmasıdır. Bu, bilirkişi raporlarının doğru bir şekilde hazırlanmasını zorlaştırır. Bu yüzden, yakınındaki durumu netleştirmek için tüm tıbbi evrakları zaman kaybetmeden temin etmeli ve saklamalısın.

Hukuken Neler Yapabiliriz?

Mağdurlar olarak hukuken atabileceğin adımlar şunlardır:

1. Savcılığa Suç Duyurusu: Hekimin TCK anlamında bir kusuru (taksirle yaralama, taksirle öldürme gibi) olduğu düşünülüyorsa, cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulunulabilir. Bu ceza hukuku sürecidir.
2. Tazminat Davası: Hekimin veya hastanenin kusuru nedeniyle maddi ve manevi zarara uğradığınız düşünülüyorsa, hukuk mahkemelerinde (Asliye Hukuk Mahkemesi veya Tüketici Mahkemesi) maddi ve manevi tazminat davası açabilirsin. Bu davalar genellikle uzun sürer ve bilirkişi incelemeleriyle ilerler.
3. Sağlık Bakanlığına Şikayet: Hekim ve/veya hastane hakkında idari bir inceleme başlatılması için Sağlık Bakanlığı'na veya İl Sağlık Müdürlüğü'ne şikayette bulunabilirsin.
4. Tabip Odasına Şikayet: Hekim bir tabip odasına kayıtlıysa, meslek etiğine aykırı davranışı nedeniyle Türk Tabipleri Birliği bünyesindeki Etik Kurullar'a şikayet edilebilir.

Bu süreçlerde en doğru adımları atmak için tüm evraklarınla birlikte tıbbi hukuku konusunda uzmanlaşmış bir avukattan hukuki destek alman hayati öneme sahiptir. Unutma, her komplikasyon kusur değildir; önemli olan hekimin özen yükümlülüğüne ve tıp standartlarına uygun davranıp davranmadığıdır.