Kubital tünel sendromu, temel olarak ulnar sinirin dirsek seviyesinde sıkışması durumudur. Ulnar sinir, omurilikten çıkarak kol boyunca ilerleyen, ön kolun iç kısmından geçip elin yüzük ve serçe parmaklarına duyu ve kas gücü sağlayan önemli bir sinirimizdir. Dirseğin iç tarafında, "kubital tünel" adı verilen dar bir kemik ve bağ dokusu geçidinden geçerken baskı altında kalmasıyla ortaya çıkar. Halk arasında bazen dirseğin "komik kemiği" olarak bilinen bölgeye denk gelir.
Bu sıkışmaya yol açan pek çok faktör olabilir. En sık gördüğümüz nedenler arasında dirseğin uzun süre bükülü kalması (örneğin telefonla konuşurken, uyurken ya da masa başında dirseğini dayayarak çalışırken), dirseğe tekrarlayan travmalar veya doğrudan darbeler sayılabilir. Dirsek eklemindeki iltihaplanmalar, kemik çıkıntıları (osteofitler), kistler veya eklemdeki anormal yapılar da siniri sıkıştırabilir. Bazen de sinirin dirsek hareketleri sırasında yerinden kayması (subluksasyon) bile bu duruma zemin hazırlayabilir.
Kubital tünel sendromunun belirtileri genellikle kademeli olarak başlar ve zamanla şiddetlenebilir:
Teşhis genellikle fizik muayene ile konur. Doktorun dirseğine hafifçe vurarak (Tinel belirtisi) veya dirseğini bükerek semptomlarını tetikleyebilir. Kesin teşhis ve sinirdeki hasarın derecesini anlamak için EMG (elektromiyografi) ve sinir iletim hızı çalışması altın standarttır. Bu testler, sinirin hangi seviyede ve ne kadar etkilendiğini gösterir.
Tedavide ilk yaklaşım genellikle konservatiftir:
Eğer konservatif tedavilere rağmen semptomların devam ediyor, ilerliyor veya el kaslarında belirgin erime başladıysa, cerrahi müdahale gerekebilir. Cerrahi, ulnar siniri sıkıştığı yerden serbest bırakmayı (dekompresyon) veya siniri daha az baskıya maruz kalacağı bir yere (örneğin dirseğin önüne) taşımayı (transpozisyon) içerir. Benim yıllardır edindiğim tecrübemde, özellikle kas erimesi başlamış hastalar için erken cerrahi müdahale, kalıcı hasarı önlemede kritik öneme sahiptir. Sinir üzerindeki baskı ne kadar uzun sürerse, iyileşme potansiyeli o kadar azalır.
Eli kulağına gitmiş, gece uykudan uyandıran o sinirli ağrıyı yaşıyorsan, büyük ihtimalle kubital tünel sendromu ile burun burunasın. Tıp dilindeki o karmaşık isimlere takılma; aslında mesele, dirseğimizin iç kısmında yer alan "dirsek kemiği" ile yumuşak dokular arasında oluşan o daracık tünelde sıkışan ulnar sinirle ilgili. Bu sinir, başparmağımız hariç orta ve serçe parmaklarımızın duyusunu ve elin bazı kaslarını kontrol eder. Yani "elime bir elektrik çarpıyor" ya da "serçe parmağım uyuşuk" diyorsan, suçlu büyük ihtimalle bu tünelin daralması.
Bu durum, sinirin mekanik olarak sıkışmasıyla başlar. Genellikle uzun süreli dirsek bükme pozisyonları, masa başında omuzları öne düşürme, ya da yan yatıp dirseğinin üzerine yaslanma alışkanlıkları tetikleyicidir. Daha derin bir bakış açısıyla, bu bir "kullanım hatası"dan çok, beden dinamiğinin bozulması meselesidir. Tıpkı borsada aşırı kaldıraç kullanarak pozisyon almak gibi, eklemlerimize de sürekli aynı açıyla yük bindirdiğimizde yapısal bir yıpranma kaçınılmazdır.
Tedavi süreci sadece cerrahi bir müdahale olarak görülmeli. Önce konservatif yöntemler, yani fizik tedavi, atel kullanımı ve en önemlisi ergonomik düzenlemeler devreye girmeli.
El kaslarında güçsüzlük başladıysa, nesneleri düşürme başladıysa veya uyuşukluk sürekli hale geldiyse vakit kaybetmeden bir ortopedi veya nöroşirürji uzmanına başvurmalısın. Sinir hasarı kronikleşirse, geri dönüşü zor kalıcı felçler görülebilir. Bu noktada erken teşhis, maliyet ve zaman açısından en büyük avantajdır.
Unutma, bedenimiz en değerli varlığımız. Onu doğru kullanmak, en iyi yatırım stratejisi gibidir; sabır ve doğru analiz gerektirir. Geçmiş olsun, umarım en kısa sürede rahatlarsın.