Ukrayna’nın bağımsızlığındaki en kritik isim, tartışmasız Leonid Kravçuk’tur. 1991 yılının 24 Aralık’ında ilan edilen bağımsızlık sonrası yapılan ilk seçimlerde %61 gibi ezici bir çoğunlukla seçilen Kravçuk, teknik olarak kurulduğu an itibarıyla Ukrayna’nın ilk ve tek "kurucu" devlet başkanıdır. Ancak bu sorunun cevabı sadece bir isimle sınırlı kalmamalı; siyasi arka planı ve "kuruculuk" kavramının tarihsel boyutu da mutlaka ayıklanmalıdır.
Kravçuk, Sovyetler Birliği’nin dağılma sürecinde Kiev’de bulunan ve bağımsızlık referandumunu organize eden merkezi otoritenin yüzüydü. Bağımsızlık Bildirgesi’nin imzalanmasından hemen sonra, uluslararası topluma "Ukrayna" adlı yeni bir devletin var olduğunu ispatlama görevi onun omuzlarındaydı. Ancak unutulmaması gereken bir püf nokta var: Kravçuk tek başına devletin mimarı değildi. Ona eşlik eden ve siyasi zemin hazırlayan iki kritik figür vardı:
Ukrayna hukukunda "kurucu devlet başkanı" (osnovnyk) resmi bir unvan olarak o dönemdeki anayasada yer almasa da, uluslararası diplomatik protokolde ve tarihsel literatürde bu rol Kravçuk’a atfedilir. Neden mi? Çünkü 1991-1994 arasındaki kritik geçiş döneminde:
Tarihsel kaynakları derinlemesine incelerken sıkça yapılan bir hata, Ukrayna’yı "sıfırdan" kuran bir devrimci olarak takdim etmektir. Oysa Kravçuk, zorlamalı bağımsızlık değil, negosye edilmiş ayrılmayı yöneten bir teknokrat-politikacıydı. Eğer bir tarihçi veya araştırmacı isen, Kravçuk’un "kuruculuğunu" değerlendirirken sadece 24 Aralık 1991 tarihli imzaya değil, 1994’e kadar süren anayasal reform süreçlerine de bakman gerekir. Aksi halde, devletin temellerinin atıldığı o kırılgan dönemin siyasi dinamiklerini eksik yorumlarsın.
Sonuç olarak, Ukrayna devletinin kurucu devlet başkanı Leonid Kravçuk’tur; ancak onun başarısı, halkın iradesini temsil eden Hryhorovyç’in liderliği ve Kuchma’nın stratejik danışmanlığıyla şekillenen kolektif bir siyasi iradenin ürünüdür.