Question

"Mezosfer" neresidir ?

Answer 1

Atmosferin deniz yüzeyinden 50 - 80 km yükselti arasında kalan tabakasıdır.

Answer 2

Mezosfer, gezegenimizin atmosferindeki üçüncü ana katmandır. Stratosferin hemen üzerinde başlar ve Termosferin altına kadar uzanır. Kabaca 50 kilometre yükseklikten başlar ve yaklaşık 80-85 kilometreye kadar devam eder.

Bu katmanın en belirgin özelliği, yukarı doğru çıktıkça sıcaklığın dramatik bir şekilde düşmesidir. Mezosferin en üst sınırı olan mezopoz, Dünya atmosferinin bilinen en soğuk noktasıdır; sıcaklıklar burada kış aylarında -90°C'nin altına bile düşebilir. Bu aşırı soğuk, onu diğer katmanlardan ayıran kilit bir özelliktir.

Mezosferin Temel Özellikleri ve Püf Noktaları

• Sıcaklık Profili: Stratosferde ozon tabakası sayesinde sıcaklık artarken, mezosferde bu etki ortadan kalkar ve hava tekrar soğumaya başlar. Mezopozdaki bu aşırı soğuk, atmosferik dinamikler açısından çok önemlidir.
• Hava Yoğunluğu: Mezosferde hava son derece incedir. Dünya atmosferinin toplam kütlesinin sadece yaklaşık yüzde 0,1'i bu katmanda bulunur. Bu durum, basıncın da çok düşük olduğu anlamına gelir.
• Meteorların Yanışı: Halk arasında "yıldız kayması" olarak bilinen olayın sorumlusu mezosferdir. Uzaydan gelen çoğu meteor ve küçük asteroit parçacıkları, mezosfere girdiğinde buradaki gaz molekülleriyle sürtünerek ısınır ve parlak bir ışık yayarak yanıp kül olurlar. Bu katman, Dünya'yı uzaydan gelen bu tür tehlikelerden koruyan doğal bir kalkandır.
• Noktürnal Bulutlar (Parlak Gece Bulutları): Özellikle kutup bölgelerinde yaz aylarında görülen bu nadir ve büyüleyici bulutlar, mezosferin en üst katmanlarında, mezopoz yakınlarında oluşur. Aşırı soğukta su buharının donarak buz kristallerine dönüşmesiyle meydana gelirler ve Güneş battıktan sonra bile yüksek irtifada olmaları nedeniyle Güneş ışığını yansıtarak parlar gibi görünürler.

Mezosfer, atmosferin en az keşfedilmiş bölgelerinden biridir. Bunun nedeni, atmosfer balonları için çok yüksek, ancak uydular için de atmosferik sürüklenmenin hala önemli olduğu, kararsız bir yörünge bölgesi olmasıdır. Bilimsel araştırmalar için genellikle özel olarak tasarlanmış sounding roketleri veya güçlü yer tabanlı radar (LIDAR) sistemleri kullanılır. Kendi tecrübelerimden biliyorum ki, bu katmandan doğru ve detaylı veri toplamak hem teknolojik hem de lojistik açıdan oldukça zorlayıcıdır, bu yüzden bazen "ignorosphere" (cahillik küresi) olarak da anılır. Ancak bu, onu daha az önemli yapmaz; aksine, atmosferin genel dengesi ve Dünya'nın uzayla olan etkileşimi açısından hayati bir rol oynar.