Türkiye’nin tarımsal yapısını incelediğinde, nadas uygulamasının coğrafi dağılımını anlamak için öncelikle iklimsel koşullara ve toprak özelliklerine bakman gerekir. Nadas, toprağın bir süre dinlendirilmesi ve organik madde birikiminin sağlanması amacıyla ekilmeyip boş bırakılmasıdır. Bu yöntem, özellikle yağış rejiminin düzensiz olduğu, kuraklık riskinin yüksek olduğu ve sulama imkânlarının sınırlı kaldığı bölgelerde yaygındır.
Ülkemizde nadas arazilerinin en yoğun olduğu bölge şüphesiz İç Anadolu Bölgesi'dir. Bu bölgedeki geniş ova alanları, özellikle Konya Kapalı Havzası ve çevresindeki step iklimi koşulları, nadas uygulamasını zorunlu kılar. Bu coğrafyada yaz aylarında yaşanan aşırı sıcaklık ve düşük nem oranları, bitkisel üretimi riskli hale getirir. Çiftçiler, bu riski minimize etmek ve toprağın verimliliğini korumak için buğday gibi kışlık tahıl ürünleri ile nadası dönüşümlü olarak uygular. Dolayısıyla, İç Anadolu’da ekilebilir alanların önemli bir kısmı belirli yıllarda nadasa bırakılır.
Bir diğer önemli bölge ise Karadeniz Bölgesi'nin iç kesimleri ve özellikle Doğu Karadeniz yaylalarıdır. Ancak buradaki durum farklıdır; dik yamaçlar ve yoğun yağış nedeniyle erozyon riski çok yüksektir. Bu bölgelerde, toprağın yıkanmasını önlemek ve organik madde dengesini sağlamak için geçici olarak nadas benzeri dinlendirme çabaları görülür, ancak klasik anlamda geniş ölçekli nadas tarımı daha çok İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu'nun kurak kıyı ovalarında (örneğin Adana ve Mersin'in iç kısımları) kendini gösterir.
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde, sulama altyapısının henüz tamamlanmadığı veya yağışa dayalı (yağmurla ekim) tarım yapılan alanlarda da nadas görebilirsin. Özellikle Diyarbakır ve Şanlıurfa çevresindeki bazı kurak hatlarda, toprağın tuzluluk ve alkalliği yönetimi ile birlikte nadas uygulaması bir denge aracı olarak kullanılır.
Sonuç olarak, eğer haritaya bakarak nadas arazisinin coğrafi merkezini işaretlemen istense, kalemİn doğal olarak İç Anadolu platosuna düşer. Buradaki iklimsel kısıtlar ve toprak yapısı, nadası yalnızca bir tarım tercihi olmaktan çıkarıp, sürdürülebilir tarımın vazgeçilmez bir parçası haline getirir. Diğer bölgelerde sulama oranı arttıkça ve modern tarım teknikleri yaygınlaştıkça nadas alanları daralmakta, ancak kuraklık riski yüksek olan bu çekirdek bölgede hâlâ hayati önemini korumaktadır.
Türkiye’de nadas (dinlenme) arazileri, özellikle kurak ve yarı kurak iklim kuşaklarında yoğunlaşır. Bu alanlar, toprak verimliliğini korumak, su tüketimini dengelemek ve hastalık‑haşere baskısını azaltmak amacıyla belli periyotlarla ekimsiz bırakılır. Aşağıda nadas uygulamasının en çok görüldüğü iller ve bölge özellikleri özetlenmiştir.
Not: Karadeniz kıyı şeridi, yüksek yıllık yağış (1000 mm üzeri) ve sürekli nemli koşulları nedeniyle nadasa pek ihtiyaç duymaz; burada ekim‑hasat döngüsü genellikle yıl boyunca sürer.
Sonuç olarak, nadas arazileri Türkiye’nin kurak‑yarı kurak iç kesimlerinde, özellikle İç Anadolu, Ege iç kısımları ve bazı Akdeniz yüksek alanlarında yoğunlaşmıştır. Modern tarım teknolojileriyle bu geleneksel uygulamayı daha verimli hâle getirmek, hem verim artışı hem de çevresel sürdürülebilirlik açısından büyük fırsat sunar.