De Quervain tenosinoviti, başparmağın ve el bileğinin kenarındaki tendonları saran kılıfın iltihaplanması sonucu oluşan, yoğun ağrı ve şişliğe yol açan bir durumdur. Bu tendonlar, başparmağı dışarı doğru açan abductor pollicis longus ve extensor pollicis brevis adlı iki kastır. Genellikle tekrarlayan hareketler, ani zorlanmalar veya hormonal değişimler (hamilelik, emzirme) tetikleyici faktörler arasında yer alır.
En belirgin semptom, başparmağı hareket ettirdiğinde veya el bileğini yana doğru kırdığında hissedilen keskin ağrıdır. Genellikle el bileğinin başparmak tarafında hafif bir şişlik ve hassasiyet görülür. Tanıda doktorların sıkça kullandığı Finkelstein testi oldukça etkilidir; başparmağı avuca koyup bileği küçük parmak tarafına doğru büktüğünde bu bölgede şiddetli ağrı hissediyorsan, test pozitiftir.
Bu durum ihmal edildiğinde kronikleşebilir ve günlük yaşam kaliteni ciddi şekilde düşürebilir. Çocuk tutma, telefon kullanma, kitap karıştırma gibi basit eylemler bile zorlayıcı hale gelebilir. Erken müdahale, tedavi sürecini hızlandırır ve cerrahi ihtiyacını azaltır.
Tedavinin ilk basamağı genellikle konservatiftir. Atel (splat) kullanımı, özellikle gece ve gün içinde aktivite sırasında tendonları dinlendirerek iyileşmeyi destekler. Antiinflamatuar ilaçlar ve kortizon enjeksiyonları, iltihabı hızla azaltmak için sıkça başvurulan yöntemlerdir.
Burada kritik bir püf noktası var: Ateli sadece gece değil, gün içinde de başparmağını ve bileğini destekleyecek şekilde kullanmak, iyileşme süresini kısaltabilir. Ancak ateli takarken başparmağının ucu açık kalmalı, böylece kan dolaşımı etkilenmez. Ayrıca, el bileğini zorlayan tekrarlayan hareketlerden kaçınmak ve ağrılı aktiviteleri geçici olarak durdurmak şart. Eğer konservatif tedavilere rağmen şikayetlerin 6-8 hafta içinde düzelmiyorsa, cerrahi seçenekler (tenosinovi eksizyonu) değerlendirilir. Bu ameliyat küçük bir kesiden yapılır ve çoğu hastada kalıcı çözüm sağlar.
Unutma, De Quervain sadece bir "kırılma" değil, tendon kılıfının yapışması ve daralmasıdır. Doğru dinlenme ve destekle çoğu vaka başarılı şekilde tedavi edilebilir.
De Quervain tenosinoviti, başparmak ve işaret parmağının bilek kısmındaki iki önemli tendonun (abduktör pollicis longus ve extensor pollicis brevis) etrafındaki sinoviyal kılıfın iltihaplanmasıyla ortaya çıkan bir durumdur. Bu iltihaplanma, tendonların kayganlığını azaltır ve ağrı, şişlik, hareket kısıtlılığı gibi şikayetlere yol açar. Genellikle “başparmak tutuş ağrısı” olarak da anılır.
| Belirti | Açıklama |
|--------|----------|
| Ağrı | Başparmak ve bilek arasındaki yan bölgede, özellikle tutma, kavrama veya bileği çevirirken hissedilir. |
| Şişlik | Tendonların geçtiği kısımda hafif şişlik ve hassasiyet. |
| Fickert’s testi pozitif | Başparmak ve işaret parmağı birleştirilip bilek hafifçe dışa döndürülür; ağrı ortaya çıkar. |
| Hareket kısıtlılığı | Başparmağı tamamen açmak zorlaşır, “kapanma” hissi oluşur. |
Dinlenme ve aktivite modifikasyonu
- Ağrılı hareketlerden kaçınmak, iş ve ev işlerinde başparmağı destekleyen ergonomik aletler kullanmak (örneğin, bebek taşıma çantası yerine sırt çantası).
Buz uygulaması
- Günde 2‑3 kez, 15‑20 dk süreyle şişlik ve ağrıyı azaltır.
İlaç tedavisi
- NSAID’ler (ibuprofen, naproksen) inflamasyonu kontrol eder. Uzun süreli kullanımda doktor kontrolü gerekir.
Fizik tedavi & egzersiz
- Germe ve güçlendirme egzersizleri (örneğin, başparmak uzatma, bilek ekstansiyon).
- Splint (örnek): Başparmağı ve bileği 30‑45° dışa döndürerek tutan bir atel, tendonların dinlenmesini sağlar.
Kortikosteroid enjeksiyonu
- Şiddetli ağrıda, doktorun önerdiği bölgeye steroid enjeksiyonu ağrıyı hızlıca hafifletebilir.
Cerrahi
- Konservatif tedaviler 6‑12 ay içinde etkisiz kalırsa, tendon kılıfının (septum) açılması için minimal invaziv bir operasyon düşünülür.
Unutmayın, bu bilgiler genel niteliktedir. Şiddetli ağrı, şişlik veya fonksiyon kaybı yaşarsanız, bir ortopedi ya da el cerrahisi uzmanına başvurmanız en güvenli yoldur.