Güllaç, Ramazan sofralarının en can alıcı detayıdır. Bir de kitabın kenarına not almış gibi düşününce, bu tatlılığın sırrının gerçekten de "denge"de yattığını görüyorsun. Sütün kıvamı, yaprakların tutumu ve şerbetin derecesi; bu üçlüyü yakalayamazsan, ya kuru bir gırgır gibi olur ya da tenceremizde lapa gibi dağılır. Ben yıllardır bu tatlıyla uğraşıyorum, kendi denemelerimden süzülen birkaç kritik noktayı seninle paylaşayım ki gelecek iftarda o efsanevi görünümü yakalayabilelim.
Öncelikle yaprakların hazırlanışı her şeyin temelidir. Güllaç yaprakları çok naziktir. Onları soğuk suda değil, ılık suya kısa süreliğine batırıp çıkarın. Amacımız yaprakların yumuşaması ve birbirine yapışmaması, değilse erimesi. Yaprakları suyun içinde bekletirseniz, sütün içine attığınızda dağılıp erir, o şık duruşu kaybedersiniz. Yaprakları süzdürüp bir foyaya alın, üzerine sütü dökmeyin; sütü yavaşça, ince bir şerit halinde yaprakların üzerine gezdirin. Sütün sıcaklığı soğuk olmamalı, oda sıcaklığında veya hafif ılıman olsun. Çok soğuk süt yaprakları sertleştirir, çok sıcak ise eritir.
İkinci kritik nokta şerbetin oranı. Çoğu insan şerbeti sonradan ekler, oysa ben şerbeti sütle karıştırarak kullanmayı tercih ediyorum. 1 litre süt için yaklaşık 1 su bardağı toz şeker ve yarım limon suyu yeterlidir. Limon suyu sütü kesmemesi için değil, şekerin daha iyi çözülmesi ve tatlılığın dengelenmesi içindir. Şerbeti ayrı pişirip soğutarak eklerseniz, sütle tam kaynaşamaz ve tatlılık yüzeysel kalır.
En büyük hata ise karıştırma. Güllaç yapraklarını sütün içinde karıştırmayın! Yaprakları soğuk suda bekletip süzdükten sonra, sütü üzerine dökün ve üstüne hafifçe bastırarak yaprakların sütün içine nüfuz etmesini sağlayın. Sonrasında buzdolabında en az 4-5 saat, mümkünse bir gece bekletin. Bekleme süresi uzadıkça kıvam koyulaşır, yapraklar sütü emerek o "ne sulu ne lapa" ideal dokuya ulaşır.
Sunumda ise ceviz ve nar taneleri olmazsa olmaz. Cevizleri çok ince doğramayın, biraz iri kalsın ki çatala batırınca kıtır kıtır gelsin. Nar taneleri ise hem renk hem de asidite dengesi için mükemmel.
Sonuç olarak, sabır ve doğru sıralama güllaç yapımının anahtarıdır. Yaprakları ılık suda yumuşat, şerbeti sütle karıştır, karıştırmadan dinlendir. Bu üç adımı harfiyen uygularsan, iftar sofrana koyduğun tabakta o eşsiz, ahenkli güllaç seni bekliyor olacak. Bir de şunu eklemeden geçemeyeceğim; güllaç okumak gibi, aceleye gelmez. Tadını çıkarmak gerekir. Afiyet olsun, iyi iftarlar.