Onaylı bir projede müvekkilin bilgisi ve iznin olmadan sahada keyfi değişiklikler yapması, mimar olarak seni hem hukuki hem de mesleki açıdan çok zor bir duruma sokar. Bu durum, ruhsatlı projenin bütünlüğünü bozar ve ileride ciddi yasal sorumluluklarla karşılaşmana neden olabilir. İşte kendini korumak için izlemen gereken yol ve kritik adımlar:
Anında Müdahale ve Belgeleme Zorunluluğu
Bu tür bir durumu fark ettiğin an zaman kaybetmeden harekete geçmek zorundasın.
- Yerinde Tespit ve Detaylı Belgeleme: Hemen şantiyeye git ve yapılan tüm izinsiz değişiklikleri detaylı bir şekilde fotoğrafla. Her fotoğrafın tarihini, saatini ve yapılan değişikliğin ne olduğunu not al. Mümkünse, değişikliklerin ruhsatlı projeyle ne kadar farklılaştığını gösteren kroki veya notlar hazırla. Bu, ilerideki itirazlarında en güçlü delilin olacak.
- Müvekkile Resmi İhtar Çek: Hazırladığın tespit raporu ve fotoğraflarla birlikte, müvekkiline noter kanalıyla derhal bir ihtarname çek. Bu ihtarnamede şunları net bir dille belirtmelisin:
- Ruhsatlı projenin dışına çıkıldığı,
- Bu değişikliklerin senin bilgin ve onayın dışında yapıldığı,
- Bu durumun yasalara aykırı olduğu ve ruhsatın iptaline kadar gidebilecek sonuçları olabileceği,
- Ortaya çıkacak her türlü hukuki, cezai ve mali sorumluluğun tamamen kendisine ait olacağı,
- İzin alınmadan yapılan bu değişiklikler nedeniyle oluşacak yapısal risklerden, iş kazalarından ve üçüncü şahıslara verilebilecek zararlardan senin sorumlu tutulamayacağın.
- Değişikliklerin derhal durdurulmasını ve projeye uygun hale getirilmesini talep et.
Yasal Sorumluluktan Kurtulma Yolları
Mimar olarak, proje müellifi sıfatınla yapının ruhsatlı projeye uygunluğundan sorumlusun. Bu nedenle, izinsiz değişiklikler konusunda sorumluluktan kurtulmak için daha ileri adımlar atman şart.
- Yapı Denetim Kuruluşu ve Belediyeyi Bilgilendir: Çektiğin ihtarnamenin ve tespitlerinin birer kopyasını ilgili Yapı Denetim Kuruluşu'na ve Belediyenin İmar Müdürlüğü'ne bir dilekçe ekinde sunarak durumu resmi olarak bildir. Bu bildirim, senin mesleki sorumluluğunu yerine getirdiğini ve kanunsuzluğa göz yummadığını gösterir. Onaylı projeden sapmaların inşaat durdurma ve para cezası gibi sonuçları olabilir.
- Sözleşmeyi İncele ve Fesih Hakkını Kullan: Proje hizmet sözleşmende, müvekkilin taahhütlerini yerine getirmemesi veya projenin izinsiz değiştirilmesi durumunda fesih hakkın olup olmadığını kontrol et. Eğer müvekkil uyarılarına rağmen değişikliklere devam ederse, sözleşmeyi tek taraflı feshetme hakkını kullanmayı düşün. Fesih bildirimini de noter kanalıyla yapmalısın. Bu, seni projenin gelecekteki olumsuz sonuçlarından tamamen ayıracaktır. Fesihten sonra, ilgili kurumlara (Belediye, Yapı Denetim) projeden çekildiğini de bildirmen gerekir.
Gelecek İçin Koruyucu Tedbirler
Bu tür durumları tekrar yaşamamak adına, sözleşmelerini daha detaylı hale getir:
- Sözleşmeye Özel Maddeler Ekle: Gelecekteki sözleşmelerine, onaylı projenin dışına çıkılması durumunda mimarın sorumluluğunun ortadan kalkacağına dair net maddeler ekle. Ayrıca, izinsiz değişiklikler nedeniyle ortaya çıkacak ruhsat iptali, yıkım, para cezası gibi tüm maliyetlerin müvekkile ait olacağını açıkça belirt.
- İşveren Eğitimi: Projeye başlamadan önce, müvekkiline ruhsatlı projenin bağlayıcılığı ve izinsiz tadilatların yasal sonuçları hakkında kısa bir bilgilendirme yap. Bu, farkındalığı artırabilir.
Unutma, bu süreçte attığın her resmi adım, ileride seni koruyacak bir belge niteliğindedir. Belgelerin tam ve düzenli olması, en büyük güvencen olacak.