"Egoist" kelimesi, kökeni Latince "ego" (ben) kelimesine dayanan, aşırı benmerkezciliği, bencilliği ve kendi çıkarlarını her şeyin üzerinde tutma eğilimini ifade eder. Senin için bir kişinin dünyayı kendi etrafında dönüyormuş gibi algılaması, başkalarının duygu, ihtiyaç veya haklarını göz ardı ederek yalnızca kendi faydasını gözetmesi anlamına gelir.
Bu kavramın derinliğine indiğinde, felsefi ve psikolojik açıdan farklı katmanlarını görürsün:
Bu görüş, tüm insan eylemlerinin nihayetinde kendini düşünme ve kendi çıkarını gözetme motivasyonuyla açıklanabileceğini savunur. Yani, sen birine yardım etsen bile, bu eylemin altında kendi vicdanını rahatlatma, sosyal onay alma, bir karşılık bekleme ya da kendini iyi hissetme gibi kişisel bir fayda arayışı vardır der. Bu, insanın doğasına dair betimleyici (descriptive) bir iddiadır; insanlar böyledir der.
Ahlaki açıdan senin her zaman kendi çıkarına göre hareket etmen gerektiğini savunan normative (kural koyucu) bir görüştür. Bu, başkalarını tamamen umursamaman anlamına gelmez; ancak birincil ahlaki görevinin kendine karşı olduğunu, kendi refahını en üst düzeye çıkarmanın doğru eylem olduğunu belirtir. Bazı etik egoistler, herkes kendi çıkarını makul bir şekilde takip ettiğinde, bunun genel toplumsal faydayı da artıracağını öne sürer.
Yaygın kullanımda egoist terimi genellikle olumsuz bir çağrışım taşır ve kişinin başkalarına karşı duyarsız, empatisiz ve yalnızca kendi faydasını düşünen tavırlarını eleştirmek için kullanılır. Bir egoist, fedakarlıktan kaçınır, sürekli olarak kendi lehine durumlar yaratmaya çalışır ve başkalarının ona hizmet etmesini bekler.
Egoizmi sağlıklı öz-çıkarla karıştırmamak önemlidir. Kendi ihtiyaçlarını bilmek, sınırlarını çizmek, kendine zaman ayırmak veya hedeflerine ulaşmak için çabalamak "egoistlik" değil, aksine sağlıklı bir benlik saygısı ve öz-bakım işaretidir. Gerçek bir egoist ise, kendi çıkarlarını başkalarının hak ve refahına sürekli olarak zarar vererek, manipülatif veya sömürücü yollarla elde etmeye çalışır.
Tecrübelerime göre, iş ortamında veya kişisel ilişkilerde bir egoistle karşılaştığında, onunla olan etkileşimlerinde kendi sınırlarını net bir şekilde belirlemen ve duygusal manipülasyonlarına karşı uyanık olman hayati önem taşır. Aksi takdirde, sürekli onun faydasına çalışan, kendi ihtiyaçlarını göz ardı eden bir pozisyona düşebilirsin.
"Egoist" kelimesi, günümüzde sıkça yanlış anlaşılan, üzerinde en çok tartışılan kavramlardan biri. Bir finans ve yatırım profesyoneli olarak, bu kavramı sadece psikolojik bir etiket olarak değil, aynı zamanda stratejik bir karar verme mekanizması ve bireysel sermaye yönetimi perspektifinden de değerlendirmek gerekir.
Lafzı anlamda egoist, önceliğini kendi çıkarlarına, ihtiyaçlarına ve refahına veren kişidir. Toplumda genellikle "bencil" kelimesinin daha olumlu, daha felsefi bir karşılığı olarak kullanılır. Ancak burada kritik bir ayrım var: Egoizm, ahlaki bir yargıdan ziyade, varoluşsal bir gerçekliktir. İnsan doğası gereği kendi hayatta kalma ve gelişme dürtüsüyle hareket eder. Bu dürtüyü yok saymak, rasyonel bir insanın ne yapabileceği ne de yapması gerektiği bir şeydir.
Benim alanımda, yani sermaye yönetimi ve borsada, "egoistçe" davranmak çoğu zaman hayatta kalmak için şarttır. Bunu şöyle açıklayayım:
Burada püf nokta şudur: Sağlıklı egoizm, sürdürülebilirlik üzerine kuruludur.
Sonuç olarak, "egoist" olmak, kendi hayatınızın ve sermayenizin tek sorumlusu olmak demektir. Finans dünyasında en büyük hata, başkalarının kararlarına uymaya çalışmaktır. Kendi bütçenize, kendi risk profilinize ve kendi hedeflerinize sadık kalmak, en kârlı stratejidir. Kendinize yatırım yapın, çünkü en sağlam varlık sizsinizdir.